Jak zastrzec dowód osobisty? W ten sposób uchronisz się przed kradzieżą tożsamości

 

Jak zastrzec dowód osobisty? W ten sposób uchronisz się przed kradzieżą tożsamości

Zastrzeżenie dokumentu w banku, zastrzeżenie numeru PESEL, zawiadomienie policji, zgłoszenie do urzędu gminy. Sprawdź, co należy zrobić, kiedy utracisz dokument tożsamości. Zaniedbanie może cię narazić na znaczne szkody finansowe.

- Jechałem do pracy. Pamiętam, że jeszcze po wyjściu z metra wyjmowałem portfel z kieszeni. Kiedy dotarłem do biura, nie mogłem go już znaleźć - powiada pan Michał, który w ten sposób stracił karty płatnicze, kredytowe i dowód osobisty.

Te pierwsze zastrzegł szybko, za pomocą bankowej aplikacji. Ponieważ nie wiedział, czy stracił dokumenty za sprawą kradzieży, czy własnego roztargnienia, nie zgłosił się na policję. Pozostał jednak problem dowodu tożsamości. - Miałem obawy, czy ktoś nie weźmie na moje dane kredytu w banku lub, co łatwiejsze, nie zaciągnie pożyczki - mówi mężczyzna. - Poszedłem więc do swojego banku i tam zastrzegłem dowód.

Zastrzeżenie bankowe - jak to działa?

Rozwiązanie, na które zdecydował się pan Michał, działa od 1997 r. Od 2008 jest dostępne dla wszystkich obywateli, nawet tych, którzy nie mają konta w banku. Na czym polega? Wystarczy, że zgłosimy w banku utratę dokumentu tożsamości. Jeśli jesteśmy klientem danej instytucji, możemy to zrobić nie tylko osobiście, ale także telefonicznie lub za pomocą aplikacji - każdy bank ma własne rozwiązania. Dokument zgłoszony w jednym banku automatycznie trafia do centralnej bazy danych. Informacje o jego zastrzeżeniu rozsyłane są, niemal w czasie rzeczywistym, do wszystkich banków w kraju. Trafią także do operatorów linii komórkowych i innych firm korzystających z Systemu Dokumenty Zastrzeżone (ich pełna lista nie jest jawna). Jeśli ktoś zechce posłużyć się zastrzeżonym dokumentem, taka transakcja zostanie zablokowana, a o sprawie zostanie powiadomiona policja.

Usługa zastrzeżenia dokumentów jest darmowa. Cześć banków przyjmuje zgłoszenia nie tylko od swoich klientów, ale także od wszystkich obywateli, którzy stracili dokument tożsamości. Lista tych instytucji jest dostępna na stronie dokumentyzastrzezone.pl. Jeśli więc odkryliśmy, że nie mamy przy sobie portfela, możemy udać się do najbliższego oddziału:

Banku Pocztowego 

Banku BPS

BNP Paribas 

Credit Agricole 

Deutsche Banku

Plus Banku 

Krakowskiego Banku Spółdzielczego 

PKO BP SA 

Santander Banku

Santander Consumer Banku

SGB-Banku 

Banku Gospodarstwa Krajowego 

Getin Banku 

Zastrzec możemy nie tylko dowód osobisty, ale także prawo jazdy, paszport albo np. kartę pobytu. Inicjatorem powstania systemu Dokumentów Zastrzeżonych jest Związek Banków Polskich.

Zastrzeżenie numeru PESEL

Dla osób, które obawiają się, że za pomocą ich skradzionych dokumentów ktoś weźmie tzw. chwilówkę, powstał system umożliwiający zastrzeżenie numeru PESEL. Usługa to efekt współpracy Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych ze spółką CRIF. Na stronie bezpiecznypesel.pl można zgłosić utratę dokumentów, co powoduje zastrzeżenie numeru PESEL na 30 dni. Po uzyskaniu nowego dowodu można ponownie zastrzec PESEL.

PESEL możemy od razu zastrzec tylko czasowo, kiedy spodziewamy się szybkiego odnalezienia dokumentów. Opcja zastrzeżenia numeru PESEL do jest też przydatna w sytuacji wycieku dokumentów lub nieuprawnionego przekazania naszych danych przez posiadające je instytucje. Wprowadzając go do bazy danych poinformujemy instytucje pożyczkowe, że nie planujemy zaciągać żadnych zobowiązań. Jak można przeczytać na stronie:

Zastrzeżenie numeru jest darmowe, w każdej chwili można je też odwołać. Z usługi mogą korzystać tylko osoby pełnoletnie. Zastrzeżenie numeru PESEL nie unieważnia go - nadal możemy się nim posługiwać w codziennych sytuacjach np. w placówkach ochrony zdrowia czy bankach. Co istotne, firmy pożyczkowe nie widzą danych osób zastrzegających swój dokument, a jedynie status numeru PESEL. Na stronie inicjatywy widnieje lista 25 instytucji korzystających z rozwiązania.

Zgubiony dowód - gdzie zgłosić?

W przypadku utraty dokumentu tożsamości możemy postąpić dwojako. Jeśli padliśmy ofiarą przestępstwa, kradzież dowodu osobistego należy zgłosić na najbliższym komisariacie policji. Dokument zostanie unieważniony z dniem dokonania zgłoszenia.

Kiedy nie jesteśmy pewni, co stało się z dokumentem, należy fakt jego zaginięcia zgłosić do urzędu gminy. Tam, po wypełnieniu odpowiedniego wniosku, dokument zostanie unieważniony, a my będziemy mogli wystąpić o wydanie nowego. Zaginięcie bądź uszkodzenie dowodu osobistego zgłosimy też przez internet, logując się na swoje konto w ePUAP, czyli Elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej, przy użyciu profilu zaufanego. Po wybraniu odpowiedniej zakładki system pokieruje nas do przycisku "Unieważnij dowód". Operację trzeba będzie potwierdzić kodem SMS, który otrzymamy na numer telefonu przypisany do profilu zaufanego.

Status dokumentu od razu się zmieni w Rejestrze Dowodów Osobistych, a na swoją skrzynkę ePUAP otrzymamy zaświadczenie o zgłoszeniu utraty lub uszkodzenia dokumentu. Zaświadczenie zastąpi nam dowód tożsamości do czasu wydania nowego. Kolejnym krokiem jest złożenie wniosku o wydanie nowego dowodu, co także można zrobić przez internet.

Zawieszenie dowodu osobistego

Osoby, które legitymują się e-dowodem, czyli dowodem osobistym z warstwą elektroniczną, wydawanym po 4 marca 2019 roku, mogą także zawiesić jego ważność na 14 dni. To przydatne w sytuacji, kiedy nie możemy znaleźć dokumentu, ale z dużą dozą pewności wiemy, że jest bezpieczny i spodziewamy się go wkrótce odzyskać. Co istotne, kiedy odnajdziemy dokument, należy jak najszybciej cofnąć jego zawieszenie. Po upływie pełnych dwóch tygodni e-dowód zostanie unieważniony. Obie te czynności możemy wykonać w urzędzie, albo przez internet, logując się na platformę ePUAP za pomocą profilu zaufanego.

Co istotne, jeśli chcemy zastrzec lub zawiesić dokumenty osobiście, warto wcześniej skontaktować się z właściwym urzędem. W czasie pandemii koronawirusa część pracuje wyłącznie zdalnie, a inne umawiają interesantów na konkretne godziny.

Rządowa strona umożliwia nam także sprawdzenie, czy wydany w Polsce dowód osobisty jest zawieszony lub unieważniony. To przydatne, kiedy chcemy sprawdzić status swoich dokumentów, ale także, kiedy zależy nam na weryfikacji tożsamości innej osoby.

Comments